Yatırım Teşvik Sistemi
ve Yatırım Teşvik Bölgeleri


UFUK 2020 | Yatırım Teşvik Bölgeleri

Türkiye'deki yatırım teşvik sistemi, 2012 yılında "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar" ile yürürlüğe girmiştir. 2016 yılında "Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar" çıkmıştır. 2018 yılında ise "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" ile güncelleme yapılmıştır.

Türkiye'nin 2023 vizyonu ile üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisi bakımından büyük önem taşıyan Yatırım Teşvik Sistemi, kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak aşağıdaki amaçları taşımaktadır:

  • Yatırımların katma değer yaratan alanlara yönlendirilmesi.
  • Üretim ve istihdamın artırılması.
  • Uluslararası rekabet gücünü artıracak ve Ar-Ge içeriği yüksek yatırımların özendirilmesi.
  • Uluslararası doğrudan yatırımların artırılması.
  • Bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılması.
  • Kümelenme ve çevre korumaya yönelik yatırımların desteklenmesi.

Yatırım teşvik sistemi, ülkenin stratejik sektörleri için önem teşkil eden ara mallara olan ithalat bağımlılığını azaltma potansiyeli taşıyan yatırımları teşvik etmek amacıyla özel olarak tasarlanmıştır. Teşvik uygulamaları açısından illerin gelişmişlik düzeyine göre Türkiye'nin yatırım teşvik bölgeleri altıya ayrılmıştır:

  • 1. Bölge: Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla.
  • 2. Bölge: Adana, Aydın, Bolu, Çanakkale (Bozcaada & Gökçeada hariç), Denizli, Edirne, Isparta, Kayseri, Kırklareli, Konya, Sakarya, Tekirdağ, Yalova.
  • 3. Bölge: Balıkesir, Bilecik, Burdur, Gaziantep, Karabük, Karaman, Manisa, Mersin, Samsun, Trabzon, Uşak Zonguldak.
  • 4. Bölge: Afyonkarahisar, Amasya, Artvin, Bartın, Çorum, Düzce, Elazığ, Erzincan, Hatay, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Malatya, Nevşehir, Rize, Sivas.
  • 5. Bölge: Adıyaman, Aksaray, Bayburt, Çankırı, Erzurum, Giresun, Gümüşhane, Kahramanmaraş, Kilis, Niğde, Ordu, Osmaniye, Sinop, Tokat, Tunceli, Yozgat.
  • 6. Bölge: Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Van, Bozcaada & Gökçeada.

Yatırım konusu, miktarı ve yatırım bölgeleri açısından yatırım teşvik sistemi aşağıdaki beş alt sistemden oluşmaktadır:

  • 1) Genel Teşvik Sistemi: Teşvik edilmeyecek yatırım konuları dışında kalan tüm yatırımları kapsamaktadır.
  • 2) Bölgesel Teşvik Sistemi: İller arasındaki gelişmişlik farkını azaltmayı ve illerin üretim ve ihracat potansiyellerini artırmayı hedefler.
  • 3) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi: Belirli yatırım konularının 5. Bölge destekleri ile desteklenmesi hedeflenmektedir.
  • 4) Büyük Ölçekli Yatırımlar Teşvik Sistemi: Teknoloji ve Ar-Ge kapasitesini artıracak, rekabet üstünlüğü sağlayacak yatırımları desteklenmektedir.
  • 5) Stratejik Yatırımlar Teşvik Sistemi: Cari açığın azaltılmasına katkı sağlayacak katma değeri yüksek yatırımları desteklenmektedir.

Yatırım teşvik sistemi kapsamında verilen destek unsurları: katma değer vergisi istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, gelir vergisi stopajı desteği, sigorta primi (işçi hissesi) desteği, faiz desteği, yatırım yeri tahsisi, ve katma değer vergisi iadesidir.

Yatırım teşvik sistemi kapsamındaki uygulamalarla sağlanan desteklerden, her bir uygulamanın gerektirdiği koşulları sağlamak kaydı ile aşağıdaki kurum ve kuruluşlar faydalanabilmektedir:

  • Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, birlikler, kooperatifler, iş ortaklıkları.
  • Kamu kurum ve kuruluşları(genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve kuruluşlar.
  • Kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üniversiteler.
  • Dernekler ve vakıflar.
  • Yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri.

Yatırımların, yatırım teşvik sistemi kapsamında sağlanan desteklerden yararlanabilmesi için ilgili mevzuatta yer alan asgari yatırım tutarı ve/veya asgari kapasite ile diğer koşulların sağlaması ve desteklenmeyen yatırım konuları içerisinde bulunmaması gerekmektedir. Asgari yatırım tutarı 1. ve 2. bölge gibi gelişmiş bölgelerde 1 milyon TL; 3, 4, 5 ve 6. bölgelerinde 500 bin TL olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte yatırımın türü, niteliği ve bulunduğu ile göre asgari yatırım tutarları değişebilmektedir. Bu kriterleri sağlayan yatırımcı firmalar adına yatırım teşvik belgesi düzenlenir ve teşvik belgesinde kayıtlı desteklerden yararlandırılmaktadır.


Kalkınma projeleri ile ilgileniyorsanız, aşağıdaki kırmızı butona basınız


Bilgi Formu

Tüm Haberler için Tıklayınız!

Twitter'da paylaşalım